عبد الحسين ميرزا فرمانفرما

274

مسافرتنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )

رود كاسكين 522 امروز گذشته از آن ، دو شعبهء ديگر هم از رود كاسكين آب داشت . ليكن اين آب از وفور باران حاصل است و رودخانهء مزبوره آبش منحصر به هنگام طغيان سيل است . و كوهستان كاسكين كه منبع اين رود است برف‌ريز است و چشمه‌سار و تك زه هم مثل بعضى رودخانه‌ها ندارد و به اين جهت آب محلّ اعتماد براى كشت و زرع نمىتواند بود ، و الّا اراضى بسيار خوب در اطراف رود مزبور است و عابرين هم بايستى آب عرض راه خودشان را از كوچه‌گردان تا چاه شور ذخيره كرده بدين اميد در آن بيم نيفتند . جازموريان 523 جازموريان - ابتداى آن از محاذات چاه شور به فاصلهء هفت هشت فرسخ در يسار جادّه واقع است و انتهاى آن تا حوالى جمولى خاك رودبار ، و تقريبا بيست و دو سه فرسخ [ 312 ] طول و سه چهار فرسخ عرض دارد و عبارت است از كفهء بزرگى كه طولا از شرق جنوبى است به غرب شمالى ، و در منازل عرض راه مثل كلانزهو و چيل نادر قريب به راه زياده از سه الى چهار فرسخ فاصله ندارد . و هر وقت ترسال [ باشد ] و از رودخانهء هلير « 1 » و بمپور و ساير سيل‌آبهاى جنوبى و شمالى آب به آنجا زياد بيايد تمام اين كفّه را آب مىگيرد و تابستانها خاصه در خشك‌سال گاه باشد كه بالمرّه مىخشكد . و غالبا سه چهار فرسخ طول و يك فرسخ عرض كفه را آب فراگرفته و در حوالى آن عبورش غيرممكن است . زيرا كه دست و پاى اسب فرومىنشيند و پشه و خاكى و دنك نيز زياد دارد . و در سوابق ايّام بيست سى نهر از آنجا بريده و در آن حوالى كشت و زرع زياده شده است . ليكن به مرور ايّام آب آن بندها را برده و فعلا پنج نهر از آن آب بريده [ اند ] و در جنوب و شمال جازموريان زراعت مىكنند و صاحبان مزارعات مزبور شهدوست و ميرك شنبوئى و كدخدا مير شاه يار اللهى و طايفهء آنها است . محصول آنها منحصر است به غلّه . و جزئى مالياتشان جمع رودبارست . و راه غيرمعمول سابق الذكر از جنوب جازموريان مىگذرد و تا راه معمولى شمالى همه‌جا تقريبا ده دوازده فرسخ [ فاصله ] دارد و هروقت آب كفّهء مزبوره زيادتر باشد عبور از خطّ جنوبى مشكلتر و گاهى بالمرّه مسدود و اراضى آن خط

--> ( 1 ) - هليل‌رود كنونى .